BÁCH KIM

Tên khác: 

Cù mạch

Tên khoa học: 

Centaurium spicatum (L.) Fritsch; thuộc họ Long đởm (Gentianaceae).

Tên đồng nghĩa: 

Gentiana spicata L.

Dưới loài:

Centaurium spicatum var. japonicum (Maxim.) Toyok.      

Centaurium spicatum subsp. japonicum (Maxim.) Toyok.  

Mô tả: 

Cây thảo cao 10-30cm, thân thẳng, phân nhánh từ gốc, hoặc bắt đầu từ giữa thân, có các nhánh đứng. Lá không cuống, bầu dục thuôn, dài 1,5-2,5cm, rộng 0,3-1,3cm và có 2 tai tròn ở gốc hầu như tù ở đầu. Hoa hồng không cuống hay gần như không cuống, thành bông kéo dài, thưa, nằm một bên, trên toàn thân hay chỉ ở nửa trên. Quả nang mảnh, hai van; hạt nhiều, rất nhỏ, gần như hình cầu, nhăn nheo. Hoa tháng 4.

Bộ phận dùng: 

Toàn cây (Herba Erythraeae).

Phân bố sinh thái: 

Trên thế giới cây có ở  Địa Trung Hải, Thổ Nhĩ Kỳ, Iran, Pakistan. Ở Việt Nam, cây mọc phổ biến trong các ruộng bỏ hoang ở Ninh Bình.

Thành phần hóa học: 

Đã phân lập được một số hợp chất: erythrocentaurin, một este của swertiamarin,secoiridoid swertiamarin và acid secoxyloganic, acid secoxyloganic.

Công dụng: 

Cây dùng nấu nước uống lợi tiểu. 

Cây nhầm lẫn: 

Thường lẫn lộn với thân cây Cù mạch: Dianthus superbus L.; Caryophyllaceae

Tham khảo:

- Từ điển cây thuốc Việt Nam (Võ Văn Chi)

- Danh lục cây thuốc Việt Nam, Nhà xuất bản khoa học và kỹ thuật, Hà Nội  (Viện Dược Liệu)

- theplanlist.org

Ahmed E. Allam, Alaa M. Nafady1, Mohamed A. El-Shanawany, Fumide Takano, Tomihisa Ohta; Secoiridoid ester from Centaurium spicatum with hepatoprotective activity; J Pharm Pharmacogn Res 3(3): 69-76, 2015.